Tabiat · Kitob tumani
Kitob davlat geologiya qoʻriqxonasi
Devon davri dengizining toshga aylangan sahifalari
Tabiat · Shahrisabz tumani
Gʻarbiy Hisorning yuqori togʻ mintaqalarini va Qashqadaryoning asosiy suv toʻplash havzasini qamrab olgan qoʻriqxona: archazorlar, qor qoploni, qoʻngʻir ayiq, yirtqich qushlar.
Hisor davlat togʻ-archa qoʻriqxonasi Qashqadaryo viloyatining sharqida, Hisor tizmasining gʻarbiy qismida joylashgan. U ilgari alohida boʻlgan Qizilsuv togʻ-archa va Miraki qoʻriqxonalarini birlashtirish yoʻli bilan 1983-yilda tashkil etilgan. Qoʻriqxona Gʻarbiy Hisorning yuqori togʻ mintaqalaridagi butun tabiiy majmuani va Qashqadaryo yuqori oqimining asosiy suv yigʻiladigan havzasini oʻz ichiga oladi.
Qoʻriqxonaning asosiy boyligi — togʻ yonbagʻirlarini qoplagan archazorlar. Bu yerda muhofaza qilinadigan hayvonlar qatorida qor qoploni (irbis), turkiston silovsini, oq tirnoqli ayiq, Oʻrta Osiyo kobrasi va qunduz kabi turlar bor. Qushlardan boltayutar, quzgʻunlarning bir necha turi, burgut, itolgʻi va pakana burgut uchraydi.
Qashqadaryoning yuqori irmoqlari — Oqsuv, Tanxozdaryo va Yakkabogʻdaryo — aynan shu togʻlardan boshlanadi, shuning uchun qoʻriqxona butun vohaning suv taʼminoti uchun ham muhim. Yonbagʻirlarda archadan tashqari bodom, pista, zirk va naʼmatak oʻsadi.
Qoʻriqxona — qatʼiy muhofaza qilinadigan hudud. 2015-yildan beri sayyohlarning qoʻriqxona va unga tutash hududlarga kirishi taqiqlangan. Qoʻriqxona hududidagi kichik Suvtushar daryosida balandligi 84 metr boʻlgan Suvtushar sharsharasi bor, biroq unga ham faqat maxsus ruxsat bilan borish mumkin.
Hisor etaklarini koʻrish istagida boʻlganlar qoʻriqxona chegarasidan tashqaridagi qishloqlar — masalan, Shahrisabz tumanidagi Miraki shaharchasi atrofida sayr qilishlari mumkin. Har qanday holatda ham oldindan qoʻriqxona maʼmuriyati va mahalliy hokimlik bilan amaldagi qoidalarni aniqlash zarur.
Tabiat · Kitob tumani
Devon davri dengizining toshga aylangan sahifalari
Ziyoratgoh · Qamashi tumani
Hisor etagidagi togʻ qishlogʻida koshinli masjid va soʻfiylar qadamjosi
Zamonaviy · Qamashi tumani
Osmoni dunyodagi eng tiniqlaridan biri boʻlgan togʻ rasadxonasi