Dam olish · Forish tumani
Uxum qishlogʻi
Nurota togʻlaridagi turistik qishloq
Tabiat · Forish tumani
Nurota davlat qoʻriqxonasi
Forish tumanidagi Nurota tizmasining markaziy qismida, 530–2169 metr balandlikda joylashgan qoʻriqxona: 1975-yilda yongʻoqzorlar va Severtsov arxarini saqlash uchun tashkil etilgan.
Surat: Marat Nadjibaev · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Tarixi
Qoʻriqxona 1975-yil 4-dekabrdagi qaror bilan tashkil etilgan. Asosiy maqsad — yovvoyi yongʻoq genofondini saqlash va Xalqaro hamda Oʻzbekiston Qizil kitobiga kiritilgan endemik kenja tur — Severtsov arxari (Ovis ammon severtzovi) sonini tiklash. Dastlab maydoni 22 537 gektar boʻlgan, 1979-yilda 21 137,5 gektarga qisqartirilgan, keyinroq unga Razmas (900 gektardan ortiq) va Hayot (6000 gektar) uchastkalari qoʻshilgan. Sovet davrida qoʻriqxona Oʻzbekiston SSR Oʻrmon xoʻjaligi vazirligiga boʻysungan; bugun ham unda arxar va yongʻoqzorlar holati boʻyicha muntazam ilmiy kuzatuvlar olib boriladi.
Tabiati
Qoʻriqxona dengiz sathidan 530 metrdan 2169 metrgacha balandlikda choʻzilgan. Nurota togʻlarining eng baland nuqtasi — 2169,5 metrli Hayotboshi choʻqqisi Forish tumani bilan Navoiy viloyati chegarasida joylashgan. Muhofaza obyektlari orasida Severtsov arxari, kulrang echkemar, oqbosh kalxat, qora laylak, burgut, ilonxoʻr burgut, soqolli kalxat va Oʻrta Osiyo koʻzoynakli iloni bor. Daralarda yongʻoq, pista, bodom, doʻlana va yovvoyi olma oʻsadi, bahorda yonbagʻirlar efemerlar bilan qoplanadi.
Tashrif
Qoʻriqxonaga faqat ruxsatnoma bilan kiriladi. Atrofdagi Uxum, Hayot va Asraf qishloqlaridagi mehmon uylari orqali mahalliy gidlar bilan tabiat sayrlari tashkil etiladi. Nurota togʻlari Aydar–Arnasoy koʻllariga ham yaqin, shuning uchun ikki-uch kunlik safarda togʻ va koʻlni birga koʻrish mumkin.
Suratlar
