Arxeologiya · Oqqoʻrgʻon tumani
Qanqa shahar xarobasi
Toshkent vohasining ilk poytaxti
Arxeologiya · Oqqoʻrgʻon tumani
Shohruxiya (Banokat) xarobalari
Ohangaron Sirdaryoga quyiladigan joydagi qadimiy Banokat shahri xarobalari: 1220-yilda moʻgʻullar vayron qilgan, 1392-yilda Amir Temur tiklab, oʻgʻli Shohrux nomini bergan.
Tarixi
Banokat (Fanokat, Binokat) Sirdaryoning oʻng qirgʻogʻida, Ohangaron (Iloq) daryosi quyiladigan joyda, karvon yoʻli ustida joylashgan. Shahar milodiy birinchi asrlarda kichik kechuv yonidagi manzil sifatida paydo boʻlib, X–XI asrlarda yirik shaharga aylangan; Buyuk ipak yoʻlining bir tarmogʻi uning nomi bilan atalgan. 1220-yilda Chingizxon Joʻji boshchiligidagi qoʻshinni Sirdaryo boʻyidagi shaharlarga yuborgan va Banokat vayron qilingan.
1392-yilda Amir Temur shaharni qayta tiklab, devorlar qurdirgan va uni kenja oʻgʻli Shohrux Mirzo sharafiga Shohruxiya deb atagan. Temuriylar va Shayboniylar davrida bu muhim iqtisodiy va madaniy markaz boʻlgan, oʻz zarbxonasi ishlagan. Shahar XVIII asr boshidagi oʻzaro urushlarda vayron boʻlgan, xarobalarning bir qismini Sirdaryo yuvib ketgan.
Arxeologiya va mashhur kishilar
Xarobalarni 1876-yilda D. K. Zatsepin aniqlagan, 1894–1896-yillarda Ye. T. Smirnov oʻrgangan, 1973-yildan Yu. F. Buryakov boshchiligidagi Shosh-Iloq ekspeditsiyasi tadqiq qilmoqda. Qazishmalarda mudofaa inshootlari, kulolchilik va shishasozlik ustaxonalari, bozor maydonlari, turar joylar topilgan. Banokatdan chiqqan mashhur kishilar orasida 1317-yilda «Tarixi Banokatiy» asarini yozgan shoir va tarixchi Dovud Banokatiy bor. Yodgorlik 2008-yildan UNESCO dastlabki roʻyxatiga kiritilgan.