Xoʻjamni kabri

Tarixi

Xalq orasida «Xoʻjamni kabri» («Xoʻjamning qabri») deb ataladigan maqbara — Xoʻja Amin qabri ustiga qurilgan yodgorlik. U va yonidagi Xoʻja Amin masjidi XVIII asrda, manbalarga koʻra 1720-yillarda, Namangan Fargʻona vodiysining yirik shaharlaridan biriga aylanayotgan paytda bunyod etilgan. Ikkala binoni ham mahalliy meʼmor, Abdurahim oʻgʻli usta Muhammad Ibrohim qurgan. Yaqinda maqbara va masjid taʼmirlangan.

Meʼmorchiligi

Maqbara peshtoq-gumbazli bino boʻlib, toʻrt tomondan ochiq. Uning asosiy boyligi — rangdor sir bilan qoplangan, bosma naqshli terrakota bezaklar. Bunday texnika XII asrda keng tarqalgan, ammo keyin Fargʻona vodiysida deyarli unutilgan edi; shu bois Xoʻjamni kabri usta Muhammad Ibrohimning qadimiy usulni qayta jonlantirganiga noyob dalil hisoblanadi. Murakkab gul va handasiy naqshlar terrakota plitalarga bosib tushirilib, ustidan koʻp rangli sir berilgan.

Qoʻshni Xoʻja Amin masjidi ham faol: u Koʻzagarlik koʻchasidagi mahalla masjidi sifatida ishlaydi. Maqbara Mulla Qirgʻiz madrasasidan piyoda bir necha daqiqa masofada joylashgan.

Bilasizmi?

Masjid turgan Koʻzagarlik koʻchasining nomi «koʻzagarlar», yaʼni kulollar mahallasini eslatadi. Namangan qadimdan kulollar, toʻquvchilar, misgarlar va zargarlar shahri boʻlgan, shu sababli usta Muhammad Ibrohim aynan kulolchilik bilan chambarchas bogʻliq terrakota bezakka murojaat qilgani bejiz emas.