Chorvoq suv ombori

Qanday paydo boʻlgan

Chorvoq suv ombori Boʻstonliq tumanida, Gʻarbiy Tyan-Shanning Ugom, Piskom va Chotqol tizmalari orasida joylashgan. U Chirchiq daryosida, Piskom, Koʻksuv va Chotqol daryolarining qoʻshilish joyidan biroz pastda qurilgan Chorvoq GESning 168 metrli tosh toʻgʻoni tufayli hosil boʻlgan. Toʻgʻon qurilishi 1964-yilda boshlanib, 1970-yilda yakunlangan. Bugun uchala daryo toʻgʻridan-toʻgʻri suv omboriga quyiladi va ularning qadimiy qoʻshilish joyi suv ostida qolgan.

Suv omborining hajmi taxminan 2 km³, suv yuzasi 37 km² dan ortiq, qirgʻoq chizigʻi yuz kilometrga yaqin. Oʻrtacha chuqurligi 36 metr, eng chuqur joyi 120 metrdan oshadi. Yozda suv sathi sezilarli pasayadi, chunki suv Chirchiq vodiysidagi dalalarni sugʻorishga sarflanadi. Nomi forscha «chorbogʻ» — «toʻrt bogʻ» soʻzidan kelib chiqqan deb hisoblanadi.

Suv ostida qolgan tarix

Suv ombori toʻldirilishidan oldin Oʻzbekiston Tarix va arxeologiya instituti hududni oʻrgangan: suv ostida 150 ga yaqin arxeologik yodgorlik qolgan. Qirgʻoq atrofida esa hozir ham qadimiy obidalar koʻp — Paltau vodiysidagi Obirahmat gʻori, Xoʻjakent qoyatosh suratlari, Bogʻiston qishlogʻidagi shayxlar qabrlari shular jumlasidan.

Dam olish

Qirgʻoqlarda koʻplab pansionatlar, dam olish zonalari va bolalar oromgohlari joylashgan, suv ombori atrofida halqa yoʻl bor. Yusufxona, Burchmulla, Nanay, Chorvoq, Sijjak, Bogʻiston kabi qishloqlarda mehmonxonalar, dala hovlilar va soʻrili choyxonalar koʻp. Yusufxona tepaliklari paraplanchilar orasida mashhur. Burchmulla esa Sergey Nikitin ijro etgan, Dmitriy Suxarev sheʼriga yozilgan «Brichmulla» qoʻshigʻi tufayli butun sobiq Ittifoqqa tanilgan.

2020-yil 10-iyuldan boshlab suv omborida motorli suv transportidan foydalanish taqiqlangan; motorsiz qayiqlar va muqobil energiyada ishlaydigan vositalarga ruxsat bor. Suvda zogʻora baliq, qora baliq, gulmoyi, sig va pelyad uchraydi.

Bilasizmi?

Chorvoq Chirchiq daryosidagi suv omborlari zanjirining eng yuqorisi: undan pastda maydoni ancha kichik Xoʻjakent va Gʻazalkent suv omborlari joylashgan. Qirgʻoqdagi Bogʻiston qishlogʻi esa XIII asrda yashagan, Toshkentdagi mashhur maqbara egasi Shayx Xovendi at-Tahurning tugʻilgan joyi hisoblanadi; uning otasi Shayx Umar shu yerda dafn etilgan.

Qanday borish

Toshkentdan suv omboriga Gʻazalkent orqali boradigan avtomobil yoʻli bilan yetib boriladi; Chorvoq toʻgʻoni ustidan oʻtib, halqa yoʻl boʻylab qishloqlarga tarqalish mumkin. Dam olish kunlari va yozda yoʻl ancha tirband boʻladi, shuning uchun ertalab barvaqt yoʻlga chiqqan maʼqul. Jamoat transporti cheklangan: koʻpchilik taksi yoki shaxsiy avtomobilda boradi.