Paltau vodiysi va sharsharasi

Vodiy

Paltau — Boʻstonliq tumanidagi togʻ soyi, Chotqol daryosining oʻng irmogʻi. Bahor oxiri va yoz boshida suv sathi baland boʻlganda u toʻgʻridan-toʻgʻri Chorvoq suv omboriga quyiladi. Soy Qirgʻiziston chegarasiga yaqin joyda, Koʻksuv tizmasi etaklaridan boshlanib, janubi-gʻarbga oqadi va Obirahmat manzilgohi yaqinidagi avtomobil koʻprigidan ikki kilometr yuqorida Chotqolga qoʻshiladi.

Dara yon bagʻirlarida aralash oʻrmon, qayinzorlar, mevali daraxtlar va rezavorlar oʻsadi, vodiyni gullar va dorivor giyohlar qoplaydi; yozda qoʻziqorin koʻp boʻladi. Suv eng koʻp aprel–may oylarida. Quyilish joyidan taxminan 4 km yuqorida soy keskin burilib, qoyalar orasida sharshara hosil qiladi — bu vodiyning eng mashhur manzarasi.

Tarix izlari

Paltau oʻng qirgʻogʻida neandertallar makon tutgan Obirahmat gʻori joylashgan. Daryo ogʻzidan 10 km yuqoridagi terrasada esa 23–21 ming yil avvalga oid Dodekatim-1 va Dodekatim-2 manzilgohlari topilgan. XX asrning 30–40-yillarida dara qoyalarida geologik qidiruv shtolnyalari qazilgan va flyuorit konlari aniqlangan, biroq ularni qazib olish foydasiz deb topilgan.

Kirish tartibi

Vodiy davlat chegarasiga yaqin boʻlgani uchun unga maxsus ruxsatnoma bilan kirish talab qilinishi qayd etiladi. Sovet davrida Paltau orqali Koʻksuv, Kulasiyasoy va boshqa daralarga yoʻnalishlar oʻtgan, ulardan eng osoni Kulasiyasoy vodiysiga olib borgan.