Pir Siddiq majmuasi

Tarixi va rivoyat

Majmua avliyo Pir Siddiq nomi bilan atalgan. Rivoyatga koʻra, Pir Siddiq taʼqibchilardan qochib gʻorga yashiringan, kaptarlar esa gʻor ogʻziga in qurib, kirishni toʻsib qoʻygan. Taʼqibchilar uyalarida xotirjam oʻtirgan kaptarlarni koʻrib, ichkarida odam boʻlishi mumkin emas, aks holda qushlar bezovtalanardi, deb oʻtib ketishgan. Shu tufayli majmua «Kaptarlik» — «kaptarli» deb ham ataladi va mahalliy aholi kaptarlarni hurmat qiladi; gumbaz atrofida bugun ham koʻplab kaptarlar uchib yuradi.

Manbalarga koʻra, maqbara XVIII asr oʻrtalarida qurilgan, vaqt oʻtishi bilan uning atrofida masjid, minora, maqbarali hovli, darvozaxona va kaptarxonadan iborat meʼmoriy majmua shakllangan. U Fargʻona vodiysidagi tez-tez boʻlib turadigan zilzilalardan omon qolgan kam sonli maqbaralardan biri.

Bilasizmi?

Rivoyatlarda Pir Siddiq Paygʻambarning sahobalaridan biri sifatida tilga olinadi. Majmua Margʻilonning shimoli-sharqiy qismida, Xonaqoh masjididan taxminan 2 km uzoqlikda joylashgan; bugun ham u shaharliklar ziyorat qiladigan faol maskan boʻlib qolmoqda.

Meʼmorchiligi

Hovli ichkarisida shimolga qaragan maqbara joylashgan: oldinga chiqib turgan peshtoq ortida kvadrat xona, unda oʻtkir qirrali sagʻana qabrtoshlari bor. Maqbaraning eng oʻziga xos qismi — peshtoq: u bezakli devor-ekran shaklida boʻlib, burchaklarida ingichka ustunlar turadi, ular peshtoqdan balandroq koʻtarilgan yengil gumbazli fonarlar bilan yakunlanadi. Ustunlar ganchga oʻyilgan handasiy naqsh bilan bezatilgan.