Ziyoratgoh · Beruniy tumani

Sulton Uvays bobo majmuasi

Paygʻambar zamondoshi Uvays al-Qaraniyga bagʻishlangan ramziy qabr atrofida XVII–XIX asrlarda shakllangan ziyoratgoh: masjid, muqaddas buloq va baliqli hovuz, tepalikdagi Chinor bobo qabri.

Xonliklar davriXVII–XIX60 daqiqa1 daqiqada oʻqiladi

Sulton Uvays kim boʻlgan

Rivoyatlarda Sulton Uvays nomi bilan tilga olinadigan Uvays al-Qaraniy Yamandagi Qaran qishlogʻida tugʻilgan, Paygʻambar zamondoshi va hadis toʻplovchi sifatida eʼzozlanadi; manbalarga koʻra, u 657-yilda Siffin jangida halok boʻlgan va Suriyada dafn etilgan. Uning Qoraqalpogʻistondagi qabri ramziy qadamjo hisoblanadi: bu yerda XVII asrda ziyoratgoh paydo boʻlgan, XIX asrda katta masjid va oʻnta hujra qurilgan. Majmua 21,5 × 53 metrli toʻrtburchak shaklida, shimoldan janubga choʻzilgan; 2002-yilda kirish qismi taʼmirlangan.

Ziyorat anʼanalari

Ziyoratchilar avval tepalik choʻqqisidagi Chinor bobo qabriga, soʻng Sulton Uvays bobo qabriga boradi — mahalliy eʼtiqodga koʻra, Chinor bobo uning ustozi yoki muazzini boʻlgan; tadqiqotchilar uni mahalliy eʼtiqodlar bilan bogʻliq afsonaviy shaxs deb hisoblaydi. Darvoza oldida «avliyoning oyogʻi ostidan chiqqan» muqaddas buloq va hovuz bor: undagi baliqlarni hech kim yemaydi, nobud boʻlganlari maxsus marosim bilan koʻmiladi. Hovuz suvidan ichish ziyoratning asosiy maqsadlaridan biri. Buloqdan oqqan qadimgi ariq oʻzani boʻylab farzand tilagan ayollar toshlardan kichik «obo» — konus va piramida shaklidagi uyumlar teradi. Rivoyatga koʻra, yaqin atrofdagi togʻda Sulton Uvays qirq kun roʻza tutib, butun musulmonlar uchun duo qilgan.