Maqbara · Karmana tumani
Amir Abdulahadxon dahmasi
Buxoro amirining Karmanadagi qabri
Ziyoratgoh · Karmana tumani
Qosim Shayx majmuasi
Karmanadagi XVI–XX asrlar majmuasi XVI asrda yashagan shayx Qosim Shayx Azizon nomi bilan ataladi: unga 1558-yilgi xonaqoh, shayx maqbarasi va amir Abdulahadxon dahmasi kiradi. 2023-yildan UNESCO merosi tarkibida.
Surat: Kraftabbas · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Qosim Shayx kim boʻlgan?
Qosim Shayx Azizon Karmanagiy — Oʻrta Osiyoda mashhur diniy-siyosiy arbob, yassaviya tariqati shayxi. U Shayboniylar oʻrtasidagi taxt uchun kurash yillarida yarashtiruvchi sifatida tanilgan va boʻlajak hukmdor Abdullaxon II ni Samarqand, Toshkent va Turkiston birlashgan qoʻshinlariga qarshi kurashda qoʻllab-quvvatlagan. Manbalarga koʻra, shayx Karmana qalʼasi mudofaasida qatnashgan va Abdullaxonni oilasi bilan arkning ichkarisida yashirib, uning hayotini saqlab qolgan.
Shayx 1578–1581 yillar oraligʻida (manbalarda turlicha) vafot etgan va vasiyatiga koʻra oʻz xonaqohining sharqiy tomonida dafn etilgan. Maqbara qurilishi 1571-yilda boshlangan deb hisoblanadi.
Majmua
Xonaqohni 1558-yilda Abdullaxon II qurdirgan — Qosim Shayx shu yerda taʼlim bergan. Kvadrat (25×25 m) bino beshta gumbaz bilan yopilgan: markaziy gumbaz balandligi 12 metr, burchaklardagilar 8 metr. Tashqi gumbaz bino ustidan 9 metrcha koʻtarilib turadi, uning yuqori qismi feruza rang koshin bilan qoplangan, pastida kufiy xatda Qurʼon oyatlari bitilgan. Gumbaz devorlari orasidagi havo yoʻllari ichkarida moʻtadil haroratni saqlashga yordam beradi.
Majmuaga 1911-yilda qurilgan amir Abdulahadxon dahmasi ham kiradi. Yodgorliklar 2000–2001 yillarda taʼmirlangan.
Suratlar
Maqbara · Karmana tumani
Mir Said Bahrom maqbarasi
Somoniylar maqbarasining Karmanadagi «qarindoshi»
Ansambl · Karmana tumani
Mirzachorbogʻ qarorgohi
Buxoro amirlarining Karmanadagi yozgi saroyi
Muzey · Karmana tumani
Navoiy viloyati tarixi va madaniyati davlat muzeyi
Zarafshon vohasi tarixining xazinasi
Zamonaviy · Navoiy shahri
Navoiy shahri markazi
Yagona bosh reja asosida qurilgan sanoat shahri
Arxeologiya · Karmana tumani
Raboti Malik
Qoraxoniylarning «Shoh qoʻrgʻoni» — choʻl ichidagi saroy
Arxeologiya · Karmana tumani
Malik sardobasi
Karvonlarni suv bilan taʼminlagan gumbazli hovuz
Arxeologiya · Navbahor tumani
Sarmishsoy petrogliflari
Toshga oʻyilgan 10 ming yillik tarix
Masjid · Karmana tumani
Deggaron masjidi
Toʻrt ustunli gumbaz — Oʻzbekistondagi eng qadimiy masjidlardan biri