Sayt ishga tushirilmoqda: hududlar, suratlar va jadvallar har kuni qoʻshib borilmoqda.
Chor Bakr majmuasi

Ansambl · Buxoro tumani

Chor Bakr majmuasi

Sumiton qishlogʻidagi Chor Bakr — Joʻybor sayyidlari sulolasining oilaviy xilxonasi, Oʻrta Osiyodagi eng yirik nekropollardan biri. 2023-yildan UNESCO «Zarafshon–Qoraqum yoʻlagi» merosi tarkibida.

UNESCO merosiXonliklar davri1559-yildan; X–XIX asrlar45 daqiqa1 daqiqada oʻqiladi
Surat: Nikolai Bulykin · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Tarixi

Majmua 970–971 yillarda (hijriy 360) vafot etgan Abu Bakr Saʼd qabri ustida shakllangan. «Chor Bakr» — «toʻrt Bakr» degani: nekropol Muhammad paygʻambar avlodlaridan boʻlgan toʻrt shayx — Abu Bakr Saʼd, Abu Bakr Fazl, Abu Bakr Muhammad va Abu Bakr Tarxon nomi bilan ataladi. Keyinchalik bu yer xonlar hokimiyatiga tayanch boʻlgan Joʻybor shayxlari xonadonining xilxonasiga aylangan.

Shayboniy Abdullaxon II 1559-yilda bu yerda masjid, madrasa, xonaqoh va baland devorli katta hovlidan iborat majmuani barpo ettirgan. Keyingi asrlarda yangi maqbaralar qoʻshilib, majmua kengaygan; minora 1890-yilda Mirzo Hoji Joʻyboriy tomonidan eski minora poydevori ustida qurilgan. Madrasa 1950, 1971 va 1999-yillarda taʼmirlangan.

Nimani koʻrish mumkin

Majmuaning markazida masjid, xonaqoh va madrasa yonma-yon turadi, ularning ortida devor bilan oʻralgan hovli-xazira va oilaviy maqbaralar koʻchasi choʻziladi. Bu tor «koʻchalar» tufayli nekropol chet elda «Oʻliklar shahri» nomi bilan mashhur. Masjid peshtoqida «Isro» surasidan oyatlar bitilgan.

Saʼdullaxoʻja, Akobirxoʻja, Nasriddinxoʻja, Otaullaxoʻja va boshqa Joʻybor xoʻjalari xaziralari saqlangan; koʻplab binolar rang-barang koshinlar bilan bezatilgan.

Manbalar (4)
  1. ru.wikipedia.org
  2. en.wikipedia.org
  3. uz.wikipedia.org
  4. en.wikipedia.org

Suratlar

Chor-Bakr Mosque, Bukhara
Surat: Bgag · CC0 · Wikimedia Commons
Chor-Bakr Mosque, Bukhara
Surat: Bgag · CC0 · Wikimedia Commons
Chor-Bakr Mausoleum, Bukhara
Surat: Bgag · CC0 · Wikimedia Commons
Interior details of Chor-Bakr Khanqah, Bukhara region, Uzbelistan
Surat: Spartak22 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Ceiling of Chor-Bakr mosque, Bukhara region, Uzbekistan
Surat: Umid1108 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Portal of Oyposhshooyim Vault in Chor-Bakr Mausoleum, Bukhara
Surat: Bgag · CC0 · Wikimedia Commons