Bahouddin Naqshband majmuasi

Bahouddin Naqshband kim?

Bahouddin Muhammad ibn Burhoniddin Muhammad al-Buxoriy 1318-yilda Buxoro yaqinida tugʻilib, 1389-yilda vafot etgan. U «Shohi Naqshband» va «Xoʻjai Buzruk» laqablari bilan ham mashhur. Buxoroning «yetti piri» deb ataladigan xojagon shayxlari silsilasida u yettinchi pir hisoblanadi; ustozi Sayyid Amir Kulol boʻlgan.

Uning nomi bilan ataladigan naqshbandiya tariqati «Dil ba yoru, dast ba kor» — «Koʻngil Allohda, qoʻl mehnatda» shiori bilan tanilgan va Oʻrta Osiyodan Turkiya, Hindiston, Kavkaz va Indoneziyagacha tarqalgan.

Majmua tarixi

Majmua Bahouddin vafotidan keyin Qasri Orifon qishlogʻidagi qabri atrofida shakllana boshlagan va asrlar davomida kengayib borgan. Eng katta binosi — xonaqoh 1544–1545 yillarda qurilgan. Qabrlar Shayboniy Abdulazizxon koʻrsatmasiga koʻra tartibga solingan; minora bitigi uning 1885-yilda qurilganini koʻrsatadi.

Sovet davrida qabrni ziyorat qilish taqiqlangan. 1993-yilda Bahouddin Naqshband tavalludining 675 yilligi munosabati bilan majmua taʼmirlanib, yangi binolar bilan kengaytirilgan; keyingi taʼmirlar 2003 va 2010-yillarda olib borilgan. 2004-yilda majmua hududida soʻfiylik muzeyi va ilmiy markaz ochilgan.

Nimani koʻrish kerak

Majmuaga kichik gumbazli darvozaxona — «Bobi Islom» orqali kiriladi. Ichkarida yuqori supada marmar bloklar bilan qoplangan va marmar panjara bilan oʻralgan Bahouddin dahmasi turadi, uning shimolida marmar bilan qoplangan kichik hovuz bor. Yonida Abdulazizxon xonaqohi, Amir Muzaffarxon masjidi, minora va saqqoxona — toʻrt ravoqli, burchaklarida minorachalar boʻlgan quduq usti bino joylashgan.

Majmua hovlisida qadimiy daraxt qoldigʻi bor: rivoyatga koʻra, u Bahouddinning yerga sanchilgan hassasidan unib chiqqan, ziyoratchilar uning tagidan oʻtib niyat qiladi.

Ziyorat odobi

Bu faol ziyoratgoh: bu yerga Oʻzbekiston va butun dunyodan musulmonlar keladi. Kiyim yopiq boʻlishi, ayollar roʻmol oʻrashi maʼqul; ziyorat qilayotganlarni suratga olishdan oldin ruxsat soʻrang.

Buxoroliklar anʼanasida «yetti pir» qabrlarini ketma-ket ziyorat qilish odati bor; Bahouddin majmuasi bu yoʻlning soʻnggi nuqtasi hisoblanadi.

Bilasizmi?

Bahouddin qabri ustida gumbazli maqbara yoʻq: dahma ochiq osmon ostida, faqat marmar panjara bilan oʻralgan. Buni koʻpincha shayxning kamtarlik va dunyoviy hashamdan voz kechish haqidagi taʼlimotiga mos, deb izohlashadi.

«Naqshband» laqabi turlicha talqin qilinadi: bir talqinga koʻra, u oilasining kimxobga naqsh tushirish kasbi bilan bogʻliq, boshqasiga koʻra — «qalbga Alloh zikrini naqsh qiluvchi» maʼnosini anglatadi.