Sayt ishga tushirilmoqda: hududlar, suratlar va jadvallar har kuni qoʻshib borilmoqda.
Qoʻsh madrasa (Abdullaxon va Modarixon)

Madrasa · Buxoro shahri

Qoʻsh madrasa (Abdullaxon va Modarixon)

Abdullaxon II nomidan qurilgan Modarixon (1566–1567) va Abdullaxon (1587–1590) madrasalari bir-biriga qarab turib, Buxoroning gʻarbiy qismidagi «qoʻsh madrasa» ansamblini hosil qiladi.

UNESCO merosiXonliklar davri1566–1567 va 1587–159020 daqiqa1 daqiqada oʻqiladi
Surat: Spartak22 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Tarixi

Ikki madrasa Shayboniy Abdullaxon II nomidan qurilgan; u 1583-yilgacha otasi Iskandarxon nomidan hukmronlik qilgan. Avval, 1566–1567 yillarda, xonning onasi sharafiga Modarixon («xonning onasi») madrasasi bitgan. Saroy tarixchisi Hofiz Tanish Buxoriy «Abdullanoma» asarida buxoroliklar uning qurilishida faol qatnashganini yozadi. Peshtoqdagi bitikda buyurtmachi Abdullaxon II, matn muallifi — Buxoro qozikaloni Nuriddin qozi Muhammad nomlari va qurilish sanasi koʻrsatilgan.

Roʻparadagi Abdullaxon madrasasi 1587–1588 yillarda boshlanib, 1589–1590 yillarda yakunlangan; meʼmori nomaʼlum. U XVI asr Buxoro meʼmorchiligi yutuqlarining yorqin namunasi hisoblanadi. Modarixon madrasasi bir necha zilziladan jiddiy zarar koʻrib, 1998–1999 yillarda taʼmirlangan; Abdullaxon madrasasi 2500 yillik yubileyga tayyorgarlik chogʻida keng koʻlamda restavratsiya qilingan.

Meʼmorchiligi

Modarixon madrasasi peshtoqi gul naqshlari va handasaviy kufiy xatda yozilgan «Alloh» soʻzi bilan bezatilgan. Abdullaxon madrasasi oddiy madrasalardan farq qiladi: hovli atrofida ikki qavatli hujralar, ikki yonida galereya va baland ayvon bor; darvozadan kirishda ikki tomonda darsxona va masjid joylashgan. Eshik kesaklari mayda yogʻoch boʻlaklaridan tugunsimon qilib terilgan.

Ansambl Somoniylar bogʻi va Baland masjid yonida joylashgan, shuning uchun uni shu yoʻnalishda koʻrish qulay.

Manbalar (5)
  1. ru.wikipedia.org
  2. en.wikipedia.org
  3. en.wikipedia.org
  4. whc.unesco.org
  5. lex.uz

Suratlar

Modarixon madrasasi: Buxoro viloyati, Buxoro, “Xoʻja Gʻunjoriy” MFY, Mirdoʻstim koʻchasi
Surat: Umid1108 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Aivan of Abdullah khan madrasa. Bukhara, Uzbekistan.
Surat: Nikolai Bulykin · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
The portal of the Modarikhon Madrasah
Surat: Panpanchik · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Abdullaxon madrasasi: Buxoro viloyati, Buxoro, “Xoʻja Gʻunjoriy” MFY, Mirdoʻstim koʻchasi
Surat: Panpanchik · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons