«Jasorat» yodgorligi

Zilzila va tiklanish

1966-yil 26-aprel tongida, soat 5 dan 23 daqiqa oʻtganda Toshkentda kuchli zilzila sodir boʻldi. Oʻchogʻi sayoz — 3–8 kilometr chuqurlikda boʻlgani uchun epitsentrda silkinish 8 balldan oshgan. Asosan tik tebranishlar tufayli paxsa uylar toʻliq qulamagan, biroq 300 mingdan ortiq kishi boshpanasiz qolgan. Shaharni qayta qurishga butun Ittifoq respublikalari yordam bergan: 1966-yil oxirigacha 300 ming kishi uchun uy-joy qurilgan, Sergeli kabi yangi turar joy massivlari paydo boʻlgan.

Yodgorlik majmuasi 1976-yil 20-mayda zilzila epitsentri joyida ochilgan. Mualliflari — haykaltarosh Dmitriy Ryabichev va meʼmor Sabir Adilov.

Rasmiy maʼlumotlarga koʻra, zilzilada 8 kishi halok boʻlgan, 200 ga yaqin kishi jarohatlangan. Qayta qurishdan keyin shahar hududi va aholisi bir yarim baravar oʻsgan.

Kompozitsiya

Markazda qora labradoritdan yasalgan, yoriq kesib oʻtgan kub turadi: bir tomonida zilzila sanasi, ikkinchi tomonida 5:23 da toʻxtagan soat siferblati oʻyilgan. Yoriq haykal poydevorigacha davom etadi. Bronza haykalda bolasini bagʻriga bosgan ayol va ularni oʻzi bilan toʻsib, yorilgan yer tomon intilayotgan erkak tasvirlangan. Poydevordan yetti yoʻlak qayta qurish manzaralari tasvirlangan 14 ta barelyefli stela tomon yoʻnaladi. 2019-yildan yodgorlik madaniy meros obyekti sifatida davlat muhofazasida.

Dastlab majmuaga SSSR xalqlari doʻstligi muzeyi binosi ham kirgan. «Jasorat» — haykaltarosh Ryabichevning mustaqil Oʻzbekistonda joyidan koʻchirilmagan yagona haykali.