«Jayron» ekomarkazi

Tarixi

Pitomnik 1976-yilda tashkil etilgan va Oʻzbekiston tabiatni muhofaza qilish idorasi tarkibiga kiradi; maydoni 5145 gektar. 1977-yilda bu yerga 42 bosh jayron (qoraquyruq) keltirilib, ularni koʻpaytirish boshlangan. 1987-yilga kelib ularning soni 1225 taga yetgan va reja asosida qoʻshni hamda boshqa hududlarga tarqatilgan.

Markaz atrofi yirtqichlar kira olmasligi uchun 36 km uzunlikdagi, balandligi 2 metrli simtoʻr bilan oʻralgan.

Kimlarni koʻrish mumkin

Jayronlardan tashqari bu yerda Oʻzbekiston va xalqaro Qizil kitobga kiritilgan qulon, Prjevalskiy oti, Buxoro bugʻusi — xongul va yoʻrgʻa tuvaloq kabi turlar koʻpaytiriladi va oʻrganiladi. Prjevalskiy oti aslida Oʻzbekiston faunasi uchun xos boʻlmagan tur boʻlib, bu yerda maxsus saqlanadi.

Markaz janubida Amu–Buxoro kanali hosil qilgan sunʼiy koʻllar bor. Ular tuyoqli hayvonlar uchun sugʻorish joyi va koʻplab suv qushlarini jalb qiladi; kuzda bu yerda birqozon, oqqush, qizilgʻoz va yirtqich qushlar uchraydi.

Bilasizmi?

Jayron — Oʻrta Osiyo choʻllarining eng chaqqon tuyoqlilaridan biri; erkaklarining tomogʻi juftlashish davrida boʻqoqqa oʻxshab shishgani uchun lotincha nomi ham «boʻqoqli gazel» maʼnosini beradi. XX asrda ov va yaylovlarning oʻzlashtirilishi tufayli ularning soni keskin kamaygan, shu sababli «Jayron» markazi turni saqlab qolishda muhim rol oʻynagan.