Koʻkaldosh madrasasi

Tarixi

Madrasa Shayboniy Abdullaxon II (1557–1598) davrida uning emikdosh akasi va eng yaqin safdoshi Qulbobo Koʻkaldosh mablagʻi bilan qurilgan. Qulbobo oʻz davrining oʻqimishli kishisi, shoir va sanʼat homiysi boʻlgan; uning nomi bilan bir necha madrasa, karvonsaroy va kutubxonalar bogʻliq. Madrasa vaqf yerlari va mulklaridan, jumladan Buxorodagi Suxta karvonsaroyidan daromad olib turgan.

Abdullaxon II davrida Buxoro deyarli qayta qurilgan, shahar uchdan bir qismga kengayib, yangi devor bilan oʻralgan. Koʻkaldosh madrasasi shu qurilish toʻlqinining eng yirik inshootlaridan biri boʻlib, keyinchalik uning atrofida Labi Hovuz ansambli shakllangan. Madrasa mudarrisi — oxund Buxoro mudarrislari orasida eng yuqori darajada turgan.

Meʼmorchiligi va bugungi holati

Ikki qavatli bino keng hovli atrofida joylashgan hujralardan iborat. U yon fasadlarida ravoqli lojiyalari bor ilk madrasa sifatida eʼtirof etiladi. Sovet hokimiyati oʻrnatilgach, binoda M. V. Frunze idorasi, keyinchalik muzey va viloyat arxivi joylashgan.

Bugun madrasada Buxoro adabiyoti tarixi muzeyi, hunarmandlar ustaxonalari va suvenir doʻkonlari ishlaydi. Hovliga kirib, ikki qavatli hujralar qatorini koʻrish mumkin.