Toqi Sarrofon

Tarixi

Toq Shayboniy Ubaydullaxon hukmronligi davrida, Shohrud kanali boʻyida qurilgan. «Sarrofon» forscha «sarroflar», yaʼni pul ayirboshlovchilar degani: Buxoroga Xiva va Qoʻqon xonliklari, Eron, Afgʻoniston, Hindiston, Rossiya va boshqa yurtlardan kelgan savdogarlar shu yerda pul almashtirgan. Savdo toqlari orasida u eng janubiy va eng qadimgisi.

XX asr oʻrtalarigacha toq Buxoroning asosiy gumbazli bozorlaridan biri boʻlgan, kundalik buyumlar sotilgan. Hozir ichida suvenir, gilam, kulolchilik va zargarlik doʻkonlari joylashgan.

Atrofida

Toq Labi Hovuzdan 100 metrcha janubi-gʻarbda, Shohrud kanali yonida joylashgan — kanalning katta qismi bugun yer ostidan oqadi. Binoning bir qismida shu nomli kichik masjid, yonida esa Sarrofon hammomi bor.

Toqdan shimolga yurib Magʻoki Attori masjidi va Toqi Telpakfurushonga, sharqqa yurib Labi Hovuzga chiqiladi. Shuning uchun eski shaharni aylanishni koʻpincha shu yerdan boshlashadi.

Bilasizmi?

Shohrud — oʻrta asrlarda Buxoroning bosh kanali boʻlgan: u Zarafshondan suv olib, shahar hovuzlarini toʻldirgan. Toq aynan kanal boʻyida qurilgani bejiz emas — suv yoʻli boʻylab savdo va hunarmandchilik rastalari joylashgan edi. Kanalning katta qismi XX asrda yer ostiga olingan.