Abdulazizxon madrasasi

Tarixi

Madrasani Abdulazizxon (1645–1681) buyurtmasi bilan saroy meʼmori Muhammad Solih qurgan; manbalarda qurilish sanasi 1651–1652, baʼzilarida 1652–1654 yillar deb koʻrsatiladi. Bu Buxorodagi yirik madrasalarning oxirgisi va Temuriylar davrida boshlangan bezakdor uslubning soʻnggi yorqin namunalaridan biri.

XVII asrda Buxoro meʼmorlari Abdullaxon II davri yutuqlaridan koʻra Temuriylar anʼanalariga qaytgan: qimmatbaho, moʻl bezak yana urfga kirgan. Tashqi bezakning bir qismi chala qolgan — anʼanaviy izohga koʻra, xon taxtdan ketgach, ishlar toʻxtatilgan.

Meʼmorchiligi

Madrasa Ulugʻbek madrasasi bilan bir oʻqda qurilgan, ammo undan ancha katta. Peshtoq yuqoriga choʻzilgan, ravogʻi ichi koʻp qavatli muqarnaslar bilan toʻldirilgan; hovli uzunasiga choʻzilgan. Ichki xonalarda zarhal va rangli naqshlar, koshin va mozaika saqlangan.

Madrasaning sobiq darsxonasida yogʻoch oʻymakorligi muzeyi ishlaydi: Buxoro ustalarining oʻymakor eshiklari, ustunlari va boshqa buyumlarini koʻrish mumkin.

Bilasizmi?

Ulugʻbek madrasasi bilan Abdulazizxon madrasasi oʻrtasida 235 yil bor. Ular bir-biriga qarab turgani uchun bir joyda turib Temuriylar davrining sodda, qatʼiy mutanosibligini XVII asrning moʻl bezakli uslubi bilan solishtirish mumkin.