Oʻzbekiston davlat sanʼat muzeyi

Tarixi va kolleksiyasi

Muzey 1918-yilda Xalq universiteti muzeyi sifatida tashkil topgan, 1935-yildan Oʻzbekiston sanʼat muzeyi deb ataladi. Dastlabki kolleksiya 1918-yil aprelida milliylashtirilgan 100 ta asardan iborat boʻlgan — asosan buyuk knyaz Nikolay Konstantinovich Romanov toʻplagan rus va Gʻarbiy Yevropa rassomlarining rasm va grafikasi, haykallar, mebel va chinni. 1918–1935-yillarda muzey Romanov saroyida joylashgan.

1920–1924-yillarda Moskva va Leningrad fondlaridan XVIII–XX asr boshlariga oid 116 ta rus sanʼati asari, jumladan Borovikovskiy, Tropinin, Bryullov, Repin portretlari keltirilgan. Shuningdek Oʻrta Osiyoda ishlagan inqilobgacha boʻlgan rassomlar — Kazakov, Karazin, Zommerning 250 ga yaqin kartinasi sotib olingan. 1935–1941-yillardan boshlab asosiy eʼtibor oʻzbek milliy sanʼatiga qaratilib, viloyatlarga ekspeditsiyalar uyushtirilgan.

Bino

1966-yilgi zilziladan keyin muzey vaqtincha boshqa binoda ishlagan, fondlarning bir qismi 1973-yilgacha Doʻrmon qishlogʻida saqlangan. 1974-yilda Xalq uyi oʻrnida meʼmorlar I. Abdulov, A. Nikiforov va S. Rozenblyum loyihasi bilan yangi bino qurildi: oddiy kub hajmi metall karkas bilan kvadrat boʻlaklarga ajratilgan va tashqi tomondan anodlangan alyuminiy listlar bilan qoplangan, sokol va kirish kulrang marmardan. Toʻrt tomondagi shishalar zallarga bir tekis xira yorugʻlik tushiradi.

2026-yil iyulida bino «Toshkent modernistik meʼmorchiligi» seriyali obyekti tarkibida YuNESKO Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritildi.