Eski shahar mahallalari va Zarqaynar koʻchasi

Devor ichidagi shahar

XIX asr boshida Toshkent Qoʻqon xonligi tarkibiga oʻtgach, shahar xandaq va uzunligi 20 kilometrga yaqin paxsa devor bilan oʻralgan, devorda 12 darvoza boʻlgan: Labzak, Taxtapul, Qorasaroy, Sagʻbon, Chigʻatoy, Koʻkcha, Samarqand, Kamolon, Beshyogʻoch, Qoymas, Qoʻqon va Qashgʻar. Ularning baʼzilari yoʻl olib boradigan shahar nomi bilan, boshqalari bosh koʻchalar nomi bilan atalgan. Soʻnggi darvozalar 1890-yilda buzilgan, ammo nomlari bugungi mavzelarda yashab qolgan.

Shaharni Qoʻqon xoni tayinlagan bek boshqargan, toʻrt qism — Koʻkcha, Beshyogʻoch, Shayxontohur va Sebzor dahalarini mingboshilar idora qilgan. Oʻsha davrda Toshkentda 100 mingga yaqin aholi, 400 gacha masjid va 10 ta madrasa boʻlgan. 1865-yildagi Rossiya istilosidan keyin Anhor kanalining narigi qirgʻogʻida yevropacha Yangi shahar qurilib, devor ichidagi qism «Eski shahar» deb atala boshlagan.

Bugungi sayr

1966-yilgi zilziladan keyin Eski shaharning katta qismi qayta qurilgan, biroq Chorsu va Hazrati Imom oraligʻida hamon tor koʻchalar, berk koʻchalar va devor ortidagi anʼanaviy hovlilar saqlanib qolgan. Eng qulay yoʻnalish — Chorsu metro bekatidan Koʻkaldosh madrasasi va Juma masjidi yonidan oʻtib, shimolga Zarqaynar koʻchasi boʻylab Hazrati Imom majmuasigacha taxminan 1,5 kilometr piyoda yurish. Yoʻl boʻyida mahalla masjidlari uchraydi.