Miyon Hazrat madrasasi

Tarixi

Madrasa XVIII asr oxirida, Minglar sulolasi davrida Peshovardan Qoʻqonga koʻchib kelgan ruhoniy va xonlik amaldori Miyon Ahad mablagʻiga qurilgan; shuning uchun u Miyon Ahad madrasasi deb ham ataladi. Bu yerda XIX asrning mashhur shoiri va hajvchisi Muhammad Aminxoʻja Muqimiy (1850–1903) tahsil olgan va umrining koʻp qismini shu madrasa hujrasida oʻtkazgan. Sovet davrida madrasa yopilgan.

Bugun bino turistik obyekt boʻlib, unda «Qoʻqon» davlat muzey-qoʻriqxonasining Muqimiy hujra-muzeyi ishlaydi: shoirning hayoti, qoʻlyozmalari va asarlari bilan bogʻliq ekspozitsiya hujra muhitida namoyish etiladi.

Meʼmorchiligi

Yodgorlik uch hovlidan iborat: ikkitasi sharq–gʻarb oʻqida joylashgan, uchinchisi ularga janubdan tutashgan. Sharqiy hovli 35×20, gʻarbiy hovli 23×11, janubiy hovli 32×26 metr, har uchalasi perimetr boʻylab hujralar bilan oʻralgan. Koshinsiz, peshtoq-gumbazli bosh kirish janubiy hovlining gʻarbiy qismida; shu yerda masjid va janubi-sharqiy burchakda kichik minora bor. Darsxona gʻarbiy hovlining gʻarbida joylashgan. Sharqiy hovlining sharq tomonida bir paytlar ayvon boʻlgan, u bizgacha yetib kelmagan.

Bilasizmi?

Muqimiy Qoʻqonda tugʻilgan va hajviy sheʼrlari, «Sayohatnoma»si bilan mashhur boʻlgan. Uning zamondoshlari orasida Furqat, Muhyi, Oraziy, Tajalliy kabi shoirlar bor edi — XIX asr oxirida Qoʻqon vodiyning adabiy poytaxti hisoblangan.