Qarshi koʻprigi

Tarixi

Qarshi qadimdan Eron va Hindistonni Movarounnahr bilan bogʻlagan karvon yoʻllari ustida turgan. Daryodan oʻtish joyida koʻprik XV asrda ham boʻlgani qayd etiladi, ammo bugungi koʻprik XVI asrning ikkinchi yarmida, Buxoro hukmdori Abdullaxon II davrida qurilgan; koʻp manbalarda 1583-yil sanasi keltiriladi. Eski koʻprikdan faqat piyoda oʻtilgan boʻlsa, yangisi otliqlar va aravalar uchun ham moʻljallangan edi.

XIX asr oʻrtasida bu yerga kelgan venger sayyohi Armin Vamberi koʻprik yonidagi karvonsaroylar, katta bozor va shahar aholisi dam oladigan bogʻ haqida yozgan. 1914-yilda koʻprik taʼmirlanib, ikki tomonidan uzaytirilgan. Xalq orasida u “Amir Temur koʻprigi” deb ham ataladi, biroq Temurga hech qanday aloqasi yoʻq; manbalarda Shayboniy koʻprigi, Nikolay koʻprigi nomlari ham uchraydi.

Tuzilishi va bugungi kuni

Koʻprik pishiq gʻisht va mustahkam qorishmadan qurilgan. Uning uzunligi 122 metr, kengligi 8,2 metr, suv sathidan balandligi besh metrdan ortiq. Yoʻl qismi oʻn ikkita yoʻgʻon tayanch ustidagi past va keng ravoqlarga tayanadi; tayanchlar pastga tomon kengayib boradi, ikki tomonda esa suvga tushadigan zinalar qurilgan.

2016-yilda koʻprik kapital taʼmirlangan, atrofida 24 gektarlik dam olish maskani barpo etilgan. Bugun bu yer shahar aholisining sevimli kechki sayr joyi.