Shayx Zayniddin bobo maqbarasi

Shayx haqida

Shayx Zayniddin Koʻyi Orifoniy at-Toshkandiy — diniy asarlar muallifi va Suhravardiya soʻfiylik tariqatining ustozi. Uning tugʻilgan sanasi maʼlum emas, 95 yoshida vafot etgan deb hisoblanadi. Manbalarga koʻra, u Suhravardiya tariqati asoschisining oʻgʻli boʻlgan va otasi uni tariqat gʻoyalarini yoyish uchun Toshkentga yuborgan. Shayx Koʻkcha darvozasi ortidagi Orifon qishlogʻi qabristoniga dafn etilgan; bu hudud bugun shahar ichida.

Suhravardiya — XII asrda shakllangan soʻfiylik tariqati, uning asoschisi 1097–1168-yillarda yashagan. Ziyoratgoh hozir ham faol: maqbara yonida Shayx Zayniddin jome masjidi joylashgan, bu yerga duo qilish va ziyorat uchun keluvchilar koʻp.

Maqbara va chillaxona

Maqbara devorlari yonida yer osti hujrasi — chillaxona bor: rivoyatga koʻra, Shayx bu yerda 40 kunlik yolgʻizlikda ibodat — chilla oʻtkazgan. Chillaxona va maqbaraning yoshi haqida manbalar kelishmagan: chillaxona VII–VIII yoki XII asrga, maqbara esa Amir Temur davriga (XIV asr) yoki XVI asrga mansub deb koʻrsatiladi; har ikki holatda ham bino XIX asr oxirida qayta qurilgan. Maqbaraning oʻlchami 18×16 metr, balandligi 20,7 metr. Hududda XIV asrga oid chortoq ham bor.

Maqbara eski Orifon qabristonida, tarixiy markazdan gʻarbda joylashgan; yaqinida qadimiy Shohnishintepa arxeologik yodgorligi bor.