Hunar · Buxoro
Buxoro zardoʻzligi
Baxmal va ipakka tilla va kumush ip bilan tikiladigan kashta — Buxoro amirligi saroyining sanʼati, bugun ham shaharning eng qimmatli hunari.
Hunar · Buxoro
Gʻijduvon kulolchiligi
Buxoro yaqinidagi Gʻijduvonning jigarrang, sariq va yashil sirli sopollari — Buxoro–Samarqand maktabining eng tanilgan markazi.
Surat: Ekaterina Kvelidze · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Issiq ranglar
Gʻijduvon — Buxorodan shimoli-sharqdagi shahar, kulolchilikning Buxoro–Samarqand maktabiga mansub markaz. Bu maktab qoʻrgʻoshinli sirlar va issiq ranglar bilan tanilgan: Gʻijduvon laganlari va kosalarida jigarrang, sariq va yashil tuslar ustunlik qiladi, naqshlar esa oʻsimliksimon — gullar, novdalar, yulduzsimon rozetkalar. Sirning oqib, bir-biriga singib ketishi har bir buyumni oʻziga xos qiladi.
Shahardagi kulolchilik sulolalari, ayniqsa Narzullayevlar oilasi, bu anʼanani avloddan avlodga yetkazib kelmoqda; oilaning uy-muzeyida eski va yangi buyumlar, xumdon va ustaxona koʻrsatiladi.
Qanday borish
Gʻijduvon Buxoro–Navoiy yoʻli ustida, shuning uchun Buxorodan yarim kunlik safarga yoki Samarqand tomon yoʻl-yoʻlakay toʻxtashga qulay. Ustaxonada kulol ishini koʻrib, sopolni oʻz qoʻli bilan yasashga urinib koʻrish va xarid qilish mumkin; tushlikka mashhur Gʻijduvon kabobini qoʻshing. 2023-yilda Oʻzbekiston kulolchilik sanʼati YUNESKO roʻyxatiga kirgan.
Suratlar
Hunar · Buxoro
Soʻzana va Buxoro kashtachiligi
Igna bilan «chizilgan» katta kashta pardalar — soʻzana; Buxoro maktabi deyarli butun matoni qoplaydigan nozik naqshlari va och asosdagi qizil-yashil ranglari bilan tanilgan.
Hunar · Fargʻona
Rishton kulolchiligi
Fargʻona vodiysidagi Rishtonning moviy-feruzarang sopollari: oʻsimlik kulidan olinadigan «ishqor» sir va mahalliy qizil loy bilan mashhur.
Hunar · Fargʻona
Margʻilon atlasi va adrasi
Margʻilonning abr usulida boʻyalgan ipak matolari: sof ipak atlas va ipak-ip aralash adras; YUNESKO ularni saqlash tajribasini namunali deb tan olgan.
Hunar · Xorazm
Xiva yogʻoch oʻymakorligi
Ichan-Qalʼaning oʻymakor eshik va ustunlari: Xiva ustalari yogʻochni boʻyamaydi, faqat tabiiy moy bilan ishlov beradi; Juma masjidida 200 dan ortiq ustun bor.
Hunar · Namangan
Chust pichogʻi
Namangan viloyatidagi Chustning qoʻlda zarb qilinadigan pichoqlari: uchi biroz qayrilgan tigʻ, ustaning «imzo» tamgʻasi va bezakli gʻilof.
Hunar · Namangan
Chust doʻppisi va doʻppidoʻzlik
Toʻq yashil asosga oq qalampirnusxa tikilgan toʻrt qirrali Chust doʻppisi — oʻzbek milliy kiyimining eng taniqli belgisi; har voha doʻppisini oʻzicha bezaydi.
Hunar · Samarqand
Samarqand qogʻozi
IX–X asrlarda islom olamining eng sara yozuv materiali boʻlgan, XX asr oxirida Konigilda qayta tiklangan tut poʻstlogʻidan qogʻoz.
Hunar · Navoiy
Nurota soʻzanasi
Navoiy viloyatidagi Nurotaning kashtalari: och asosda chinnigul, sapsargul, gʻoʻza guli va olcha butalari jonli tasvirlanadi, markazda sakkiz qirrali yulduz.
Hunar · Samarqand
Samarqand va Urgut soʻzanasi
Oq asosda qizil va qora rangli katta doira va rozetkalar — Samarqand maktabi; Urgut esa kashtachilik markazi va soʻzana ixlosmandlarining sevimli bozori.