Hunar · Samarqand
Samarqand qogʻozi
IX–X asrlarda islom olamining eng sara yozuv materiali boʻlgan, XX asr oxirida Konigilda qayta tiklangan tut poʻstlogʻidan qogʻoz.
Hunar · Samarqand
Samarqand va Urgut soʻzanasi
Oq asosda qizil va qora rangli katta doira va rozetkalar — Samarqand maktabi; Urgut esa kashtachilik markazi va soʻzana ixlosmandlarining sevimli bozori.
Surat: Akhemen · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Samarqand maktabi
Samarqand kashtasi sodda va yirik mujassamotlari bilan ajralib turadi: arrasimon barglar halqasi bilan oʻralgan katta doiralar va rozetkalar. Ranglar vazmin — odatda oq asosda qizil va qora. Bu uygʻunlik XIX asr oxirida shakllangan va avvalgi moʻrchaqizil va yashil tuslarning oʻrnini olgan. Samarqand uslubiga Toshkent, Jizzax va Boysun kashtalari yaqin.
Mustaqillikdan keyin Samarqand soʻzanasi qayta jonlandi, mahalliy kashtachilarning ishlari xorijdagi koʻrgazmalarga ham yoʻl oldi.
Urgut
Samarqand viloyatidagi Urgut tumani — kashtachilikning eng jonli markazlaridan biri. Bu yerda soddagina naqshli, gullari markazga qaratilgan, qaviq choklari qovurgʻali yuza hosil qiladigan dumaloq piltadoʻzi doʻppilar tikiladi. Urgut bozori eski va yangi soʻzana izlovchilarning sevimli joyi. 2026-yil aprelida Samarqandda IV Xalqaro kashtachilik festivali boʻlib oʻtdi: unda Oʻzbekiston va qoʻshni mamlakatlardan 110 dan ortiq hunarmand qatnashdi.
Manbalar (3)
Hunar · Fargʻona
Rishton kulolchiligi
Fargʻona vodiysidagi Rishtonning moviy-feruzarang sopollari: oʻsimlik kulidan olinadigan «ishqor» sir va mahalliy qizil loy bilan mashhur.
Hunar · Buxoro
Gʻijduvon kulolchiligi
Buxoro yaqinidagi Gʻijduvonning jigarrang, sariq va yashil sirli sopollari — Buxoro–Samarqand maktabining eng tanilgan markazi.
Hunar · Fargʻona
Margʻilon atlasi va adrasi
Margʻilonning abr usulida boʻyalgan ipak matolari: sof ipak atlas va ipak-ip aralash adras; YUNESKO ularni saqlash tajribasini namunali deb tan olgan.
Hunar · Buxoro
Buxoro zardoʻzligi
Baxmal va ipakka tilla va kumush ip bilan tikiladigan kashta — Buxoro amirligi saroyining sanʼati, bugun ham shaharning eng qimmatli hunari.
Hunar · Xorazm
Xiva yogʻoch oʻymakorligi
Ichan-Qalʼaning oʻymakor eshik va ustunlari: Xiva ustalari yogʻochni boʻyamaydi, faqat tabiiy moy bilan ishlov beradi; Juma masjidida 200 dan ortiq ustun bor.
Hunar · Namangan
Chust pichogʻi
Namangan viloyatidagi Chustning qoʻlda zarb qilinadigan pichoqlari: uchi biroz qayrilgan tigʻ, ustaning «imzo» tamgʻasi va bezakli gʻilof.
Hunar · Namangan
Chust doʻppisi va doʻppidoʻzlik
Toʻq yashil asosga oq qalampirnusxa tikilgan toʻrt qirrali Chust doʻppisi — oʻzbek milliy kiyimining eng taniqli belgisi; har voha doʻppisini oʻzicha bezaydi.
Hunar · Buxoro
Soʻzana va Buxoro kashtachiligi
Igna bilan «chizilgan» katta kashta pardalar — soʻzana; Buxoro maktabi deyarli butun matoni qoplaydigan nozik naqshlari va och asosdagi qizil-yashil ranglari bilan tanilgan.
Hunar · Navoiy
Nurota soʻzanasi
Navoiy viloyatidagi Nurotaning kashtalari: och asosda chinnigul, sapsargul, gʻoʻza guli va olcha butalari jonli tasvirlanadi, markazda sakkiz qirrali yulduz.