Hunar · Buxoro
Gʻijduvon kulolchiligi
Buxoro yaqinidagi Gʻijduvonning jigarrang, sariq va yashil sirli sopollari — Buxoro–Samarqand maktabining eng tanilgan markazi.
Hunar · Buxoro
Buxoro zardoʻzligi
Baxmal va ipakka tilla va kumush ip bilan tikiladigan kashta — Buxoro amirligi saroyining sanʼati, bugun ham shaharning eng qimmatli hunari.
Surat: Marat Nadjibaev · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Amir saroyidan
Zardoʻzlik — baxmal, shoyi, movut yoki charmga tilla va kumush suvi yuritilgan zar ip bilan kashta tikish sanʼati. Usta matoni chambarakka (korchoʻpga) tarang tortib, oldindan tayyorlangan axta qogʻoz naqsh ustidan zar ipni tikib chiqadi. Hunar butun Oʻrta Osiyoda maʼlum boʻlsa-da, eng yuksak choʻqqisiga Buxoro amirligi davrida chiqqan: XIX asr oxirida amir saroyida ustaxonalar ishlagan va u yerda erkak zardoʻzlar baxmal va ipak toʻnlar, doʻppilar, kamarlar, saroy jihozlarini tilla ip bilan bezagan.
Amir uchun tikilgan baʼzi buyumlarda haqiqiy oltin va kumush oʻralgan ipak iplar ishlatilgan; bunday asarlar bugun muzeylarda saqlanadi.
Bugungi Buxoro
Zardoʻzlik anʼanasi zamonaviy ustalar qoʻlida davom etmoqda; ularning ishlari xalqaro hunarmandchilik koʻrgazmalarida namoyish etiladi. Buxoroda juft yillarda «Zardoʻzlik va zargarlik festivali» oʻtadi (birinchisi 2022-yil mayida oʻtgan; 2026-yilgisi 15–17-mayga belgilangan edi), toq yillarda esa «Ipak va ziravorlar» festivali. Amirlarning saroy toʻnlarini Sitorai Mohi Xosa saroyidagi amaliy sanʼat muzeyida koʻrish, zardoʻzi doʻppi va hamyonlarni esa savdo gumbazlari atrofidagi doʻkonlardan xarid qilish mumkin.
Suratlar
Hunar · Buxoro
Soʻzana va Buxoro kashtachiligi
Igna bilan «chizilgan» katta kashta pardalar — soʻzana; Buxoro maktabi deyarli butun matoni qoplaydigan nozik naqshlari va och asosdagi qizil-yashil ranglari bilan tanilgan.
Hunar · Fargʻona
Rishton kulolchiligi
Fargʻona vodiysidagi Rishtonning moviy-feruzarang sopollari: oʻsimlik kulidan olinadigan «ishqor» sir va mahalliy qizil loy bilan mashhur.
Hunar · Fargʻona
Margʻilon atlasi va adrasi
Margʻilonning abr usulida boʻyalgan ipak matolari: sof ipak atlas va ipak-ip aralash adras; YUNESKO ularni saqlash tajribasini namunali deb tan olgan.
Hunar · Xorazm
Xiva yogʻoch oʻymakorligi
Ichan-Qalʼaning oʻymakor eshik va ustunlari: Xiva ustalari yogʻochni boʻyamaydi, faqat tabiiy moy bilan ishlov beradi; Juma masjidida 200 dan ortiq ustun bor.
Hunar · Namangan
Chust pichogʻi
Namangan viloyatidagi Chustning qoʻlda zarb qilinadigan pichoqlari: uchi biroz qayrilgan tigʻ, ustaning «imzo» tamgʻasi va bezakli gʻilof.
Hunar · Namangan
Chust doʻppisi va doʻppidoʻzlik
Toʻq yashil asosga oq qalampirnusxa tikilgan toʻrt qirrali Chust doʻppisi — oʻzbek milliy kiyimining eng taniqli belgisi; har voha doʻppisini oʻzicha bezaydi.
Hunar · Samarqand
Samarqand qogʻozi
IX–X asrlarda islom olamining eng sara yozuv materiali boʻlgan, XX asr oxirida Konigilda qayta tiklangan tut poʻstlogʻidan qogʻoz.
Hunar · Navoiy
Nurota soʻzanasi
Navoiy viloyatidagi Nurotaning kashtalari: och asosda chinnigul, sapsargul, gʻoʻza guli va olcha butalari jonli tasvirlanadi, markazda sakkiz qirrali yulduz.
Hunar · Samarqand
Samarqand va Urgut soʻzanasi
Oq asosda qizil va qora rangli katta doira va rozetkalar — Samarqand maktabi; Urgut esa kashtachilik markazi va soʻzana ixlosmandlarining sevimli bozori.