Taom · Xorazm
Xorazm oshi va suzma palov
Xorazmning palov anʼanasi: guruchi alohida qaynatib suziladigan «suzma palov» va vohaning boshqa oshlari.
Taom · Qoraqalpogʻiston, Xorazm
Juvari gurtik
Qoraqalpoq va Xorazm oshxonasining qadimiy taomi: joʻxori unidan tanga shaklida yasalgan xamir boʻlakchalari goʻsht shoʻrvasida qaynatiladi.
Surat: Елена Щипкова · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons
Joʻxori unidan
Gurtik (kurtik, gurtuk) qadimdan joʻxori — jugʻari unidan tayyorlanadi, bugun bugʻdoy uni ham ishlatiladi; bugʻdoy unidan qilingani «bugʻdoy gurtik» yoki «iri gurtik» deyiladi. Oʻzbekiston gastronomiya assotsiatsiyasi keltirgan qoraqalpoqcha retseptda kurka goʻshti 1,5–2 soat qaynatiladi, keyin yirik sabzi va kartoshka qoʻshiladi. Shoʻrvadan, joʻxori uni va tuzdan xamir qorilib, tanga shaklidagi boʻlakchalar yasaladi va shu shoʻrvada qaynatiladi.
Tayyor gurtik laganga suziladi, ustiga goʻsht va sabzavot teriladi, shoʻrva yogʻida biroz qovurilgan piyoz sepiladi.
Nomlari va turlari
Taom joydan joyga nomini oʻzgartiradi: Toʻrtkoʻl va Ellikqalʼada «qayish gurtik», Xoʻjayli va Qoʻngʻirotda «bugʻdoy gurtik» yoki «iri gurtik» deyishadi, Xorazmda ham «qayish gurdik» nomi bilan maʼlum. Masalligʻiga qarab qovoqli, sabzili, tovuq goʻshtli juvari gurtik, tayyorlanish usuliga koʻra salma, jezli va asma gurtik turlari bor. Nukus va Qoraqalpogʻiston tumanlaridagi oilaviy mehmon uylarida bu uy taomini tatib koʻrish mumkin.
Manbalar (2)
Suratlar
Taom · Xorazm, Qoraqalpogʻiston
Tuxum barak
Xorazmning brendi: ichiga sut yoki sariyogʻ qoʻshilgan xom tuxum quyiladigan, qaynatib pishiriladigan yupqa chuchvara.
Taom · Xorazm
Shivit oshi
«Xorazmcha» yoki «yashil lagʻmon»: xamiriga shivit (ukrop) qoʻshilgan ugra goʻshtli qayla va suzma bilan tortiladi; manbalarga koʻra Xivada paydo boʻlgan.
Taom · Qoraqalpogʻiston
Qoraqalpoq beshbarmogʻi (turama)
Qoraqalpoqlarning bayram taomi: qaynatilgan goʻsht va joʻxori unidan qilingan xamir mayda toʻgʻralib aralashtiriladi, umumiy laganda shoʻrva bilan tortiladi.
Taom · Umummilliy
Osh (palov)
Oʻzbek dasturxonining bosh taomi: qozonda yogʻ, goʻsht, piyoz va sariq sabzidan zirvak qilinadi, ustiga guruch solib damlanadi. 2016-yildan YUNESKO roʻyxatida.
Taom · Toshkent shahri, Toshkent vil.
Toshkent oshi
Poytaxt uslubidagi palov: masalliqlar avval qovurilib, guruch zirvak bilan aralashtiriladi; toʻy oshida qazi, noʻxat, mayiz, baʼzan bedana tuxumi qoʻshiladi.
Taom · Samarqand
Samarqand oshi
Qatlam-qatlam damlanadigan, aralashtirilmaydigan palov: guruch oqish qoladi, sabzi va goʻsht laganga guruch ustidan suziladi.
Taom · Buxoro
Buxoro oshi va oshi sofi
Buxoroning oʻziga xos palovlari: guruchi alohida qaynatib suzib olinadigan «oshi sofi» va mosh qoʻshib damlanadigan osh.
Taom · Fargʻona, Andijon +1
Fargʻona oshi (qovurma palov)
Fargʻona vodiysining toʻq rangli palovi: yogʻda suyak, goʻsht, piyoz va sabzi uzoq qovuriladi, zirvak jigarrang tus oladi.
Taom · Umummilliy
Somsa
Tandir devoriga yopib pishiriladigan qatlamli xamirli pirog: ichiga mayda toʻgʻralgan goʻsht, dumba va piyoz, bahorda koʻkat, kuzda qovoq solinadi.