Taom · Xorazm, Qoraqalpogʻiston
Tuxum barak
Xorazmning brendi: ichiga sut yoki sariyogʻ qoʻshilgan xom tuxum quyiladigan, qaynatib pishiriladigan yupqa chuchvara.
Taom · Xorazm
Xorazm oshi va suzma palov
Xorazmning palov anʼanasi: guruchi alohida qaynatib suziladigan «suzma palov» va vohaning boshqa oshlari.
Surat: Kagansky · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Suzma palov
Xorazmda ham palov dasturxonning bosh taomi, ammo bu yerning oʻziga xos usuli bor. Ensiklopedik manbalar Xorazmga xos tur sifatida «suzma palov»ni tilga oladi: guruch zirvakdan alohida, koʻp suvda qaynatiladi, soʻng suzib olinib, zirvak bilan birlashtiriladi va damlanadi. Ruscha Vikipediya ham bu usulni Buxoroning «oshi sofi»si bilan birga Oʻrta Osiyodagi istisnolar qatorida keltiradi.
Xorazm taomlari boʻyicha alohida kitoblar ham yozilgan — masalan, B. Doʻstjonovning «Xorazm taomlari» (1994).
Vohada osh
Xiva va Urganchda osh toʻylar va maʼrakalarning asosiy taomi. Xorazm dasturxonida palov bilan bir qatorda tuxum barak, shivit oshi va boshqa mahalliy taomlar ham turadi — ular haqida alohida maqolalarimiz bor. Ichan-Qalʼa atrofidagi choyxonalar va oilaviy mehmon uylarida Xorazm oshini oldindan buyurtma qilib tatib koʻrish mumkin.
Manbalar (3)
Taom · Xorazm
Shivit oshi
«Xorazmcha» yoki «yashil lagʻmon»: xamiriga shivit (ukrop) qoʻshilgan ugra goʻshtli qayla va suzma bilan tortiladi; manbalarga koʻra Xivada paydo boʻlgan.
Taom · Qoraqalpogʻiston, Xorazm
Juvari gurtik
Qoraqalpoq va Xorazm oshxonasining qadimiy taomi: joʻxori unidan tanga shaklida yasalgan xamir boʻlakchalari goʻsht shoʻrvasida qaynatiladi.
Taom · Umummilliy
Osh (palov)
Oʻzbek dasturxonining bosh taomi: qozonda yogʻ, goʻsht, piyoz va sariq sabzidan zirvak qilinadi, ustiga guruch solib damlanadi. 2016-yildan YUNESKO roʻyxatida.
Taom · Toshkent shahri, Toshkent vil.
Toshkent oshi
Poytaxt uslubidagi palov: masalliqlar avval qovurilib, guruch zirvak bilan aralashtiriladi; toʻy oshida qazi, noʻxat, mayiz, baʼzan bedana tuxumi qoʻshiladi.
Taom · Samarqand
Samarqand oshi
Qatlam-qatlam damlanadigan, aralashtirilmaydigan palov: guruch oqish qoladi, sabzi va goʻsht laganga guruch ustidan suziladi.
Taom · Buxoro
Buxoro oshi va oshi sofi
Buxoroning oʻziga xos palovlari: guruchi alohida qaynatib suzib olinadigan «oshi sofi» va mosh qoʻshib damlanadigan osh.
Taom · Fargʻona, Andijon +1
Fargʻona oshi (qovurma palov)
Fargʻona vodiysining toʻq rangli palovi: yogʻda suyak, goʻsht, piyoz va sabzi uzoq qovuriladi, zirvak jigarrang tus oladi.
Taom · Umummilliy
Somsa
Tandir devoriga yopib pishiriladigan qatlamli xamirli pirog: ichiga mayda toʻgʻralgan goʻsht, dumba va piyoz, bahorda koʻkat, kuzda qovoq solinadi.
Taom · Jizzax
Jizzax somsasi
Jizzaxning gastronomik belgisi: uch qavat xamirdan yasaladigan, goʻsht va dumba bilan toʻla katta yarim shar somsa; kungaboqar yogʻiga botirib yeyiladi.