Osh (palov)

Zirvak, guruch va oshpaz

Palovni Oʻzbekistonda koʻpincha shunchaki «osh» deyishadi. Asosi oddiy: qozonda yogʻ dogʻlanadi, goʻsht va piyoz qovuriladi, somoncha toʻgʻralgan sariq sabzi qoʻshilib zirvak tayyorlanadi; soʻng ustiga yuvilgan guruch solinadi, suvi tortilgach qopqoq ostida damlanadi. Zira va zirk deyarli doim ishlatiladi, baʼzan noʻxat, mayiz, behi, sarimsoq yoki bedana tuxumi qoʻshiladi. Oʻzbek manbalari palovning 40 dan ortiq turini sanaydi: qovurma, ivitma, mayizli, qazi palov, toʻgʻrama, qiyma palov va boshqalar.

Katta qozonda osh damlash anʼanaviy ravishda erkaklar ishi hisoblanadi. Toʻy va marosimlarda yuzlab kishiga osh damlaydigan oshpaz mahallada alohida hurmatga ega.

Nahor oshi va YUNESKO

Toʻy yoki boshqa katta marosim kuni tong saharda tortiladigan nahor oshi — jamoa hayotining muhim qismi: erkaklar erta yigʻilib, osh yeydi, duo qilib tarqaladi. 2016-yilda «Palov madaniyati va anʼanalari» YUNESKOning nomoddiy madaniy meros Reprezentativ roʻyxatiga kiritildi.

Har bir hudud oʻz uslubi bilan faxrlanadi — Toshkent, Samarqand, Buxoro, Fargʻona va Xorazm oshlari haqida alohida maqolalarimiz bor. Osh achchiq-chuchuk salati va koʻk choy bilan yeyiladi. Shaharlardagi oshxonalar koʻpincha oshni tushlik paytida tortib boʻladi — kechroq borsangiz, qozon boʻshab qolgan boʻlishi mumkin.