Mehmondorchilik va dasturxon

Toʻrga marhamat

Oʻzbek xonadonida mehmon kutish — sharaf; xalq maqolida aytilganidek, «mehmon otangdan ulugʻ». Mezbon mehmonni eshik oldida kutib oladi va eshikdan eng uzoqdagi, eng hurmatli joy — toʻrga oʻtqazadi. Polga yoki past stolga yoziladigan dasturxon hech qachon boʻsh turmaydi: avval non, choy, mayiz, yongʻoq, holva va mevalar, keyin shoʻrva, eng oxirida osh yoki boshqa asosiy taom tortiladi.

Nonni mezbon ushatib, mehmonlar oldiga qoʻyadi; choyni u yoki oiladagi eng kichigi quyadi. Ovqatdan oldin va keyin qoʻl yuviladi, koʻpincha obdasta va togʻora bilan. Ziyofat oxirida kattalardan biri qisqa duo qiladi, hamma kaftlarini yuziga tortadi — shundan keyingina oʻrnidan turish odobga muvofiq.

Mehmon uchun maslahatlar

Uyga kirganda poyabzalni yechib, kattalar bilan oʻng qoʻlni koʻksiga qoʻyib salomlashing. Nonni teskari qoʻymang va yerga tushirmang, mezbon ushatib bergan nonni olib yeng. Mehmonga borganda shirinlik yoki meva olib borish yaxshi odat. Mezbon taomni qayta-qayta taklif qiladi; toʻyganingizni bildirish uchun qoʻlingizni koʻksingizga qoʻyib, chin dildan rahmat ayting. Ketayotganda dasturxondan biror narsa — sarqit berishsa, rad etmang: bu baraka ulashish belgisi.