Anʼana · Umummilliy
Mehmondorchilik va dasturxon
«Mehmon otangdan ulugʻ»: mehmonni toʻrga oʻtqazish, hech qachon boʻsh turmaydigan dasturxon va nondan boshlanib duo bilan tugaydigan ziyofat odobi.
Anʼana · Umummilliy
Atlas va adras koʻylaklar, chopon va belbogʻ, doʻppi: kundalik hayotda kam, lekin toʻy, hayit va Navroʻzda koʻchalarni bezaydigan oʻzbek libosi.
Oʻzbek milliy libosi qoʻlda toʻqilgan ipak va yarim ipak matolarga tayanadi: abr usulida boʻyalgan yaltiroq atlas va ipak-ip aralash adras. Ayollar atlas koʻylak ostidan lozim (keng shim) kiyadi, ustidan kalta nimcha va roʻmol, bayramlarda zardoʻzi doʻppi va taqinchoqlar taqadi. Erkaklarning anʼanaviy libosi — toʻn yoki chopon: oldi ochiq, paxtali yoki paxtasiz uzun ustki kiyim, belbogʻ va doʻppi bilan kiyiladi.
Chopon hurmat belgisi ham hisoblanadi: aziz mehmon yelkasiga chopon yopish odati hozirgacha saqlangan. Har vohaning oʻz uslubi bor — Buxoroning zardoʻzi toʻnlari, Chust va Margʻilonning doʻppilari, Xorazm erkaklarining baland qoʻzichoq terisidan tikilgan telpagi.
Kundalik hayotda koʻpchilik zamonaviy kiyimda yuradi, lekin toʻy, hayit va Navroʻz kunlari koʻchalar atlas-adras koʻylaklar va zardoʻzi choponlarga toʻladi; kelin libosi, ayniqsa kelin salom marosimida, hamon milliy liboslarga tayanadi. Buxoro amirligi davri shahar kiyimlarini Sitorai Mohi Xosa saroyidagi amaliy sanʼat muzeyida koʻrish mumkin. Atlas, adras va doʻppilarni bozorlar va hunarmandchilik doʻkonlaridan olish, mahalliy tikuvchilarga milliy matodan kiyim buyurtma qilish mumkin.
Anʼana · Umummilliy
«Mehmon otangdan ulugʻ»: mehmonni toʻrga oʻtqazish, hech qachon boʻsh turmaydigan dasturxon va nondan boshlanib duo bilan tugaydigan ziyofat odobi.
Anʼana · Umummilliy
Koʻk choyni «qaytarib» damlash, piyolani yarimtagina quyish va mahallaning yuragi — choyxona: oʻzbek kunining boshlanishi va yakuni.
Anʼana · Umummilliy
Sovchilikdan kelin salomgacha: oʻzbek nikoh toʻyi bir kunlik bazm emas, balki ikki oilani birlashtiradigan marosimlar silsilasi.
Anʼana · Umummilliy
Toʻngʻich farzand tugʻilganda chaqaloqni ilk bor beshikka belash marosimi: beshik va sovgʻalarni onaning qarindoshlari karnay-surnay bilan olib keladi.
Anʼana · Umummilliy
«Shahar ichidagi kichik shahar»: guzar, choyxona, masjid va oqsoqol atrofida yashaydigan qoʻni-qoʻshnichilik jamoasi — oʻzbek hayotining asosiy halqasi.
Anʼana · Umummilliy
Qoʻni-qoʻshnilarning begʻaraz jamoaviy mehnati: kanal qazishdan uy qurishgacha, bugun esa bayramlar oldidan mahallani obodonlashtirish.
Anʼana · Umummilliy
Bahorgi kun-tun tengligi bayrami: hashar va yangi kiyimlar, tun boʻyi pishiriladigan sumalak, koʻk somsa, «Boychechak» qoʻshigʻi, kurash va koʻpkari.
Anʼana · Buxoro
«Olti maqom» — Buxoroda shakllangan mumtoz cholgʻu va ashula turkumi; 2008-yildan Oʻzbekiston va Tojikistonning qoʻshma YUNESKO merosi.
Anʼana · Surxondaryo, Qashqadaryo +2
Xalq dostonlarini doʻmbira, qobiz yoki dutor joʻrligida yoddan kuylash sanʼati: «Alpomish» va «Goʻroʻgʻli» ijrochilari; 2021-yildan YUNESKO roʻyxatida.
Anʼana · Xorazm
Xorazmning olovli xalq kuyi va raqsi: tabiat tovushlari, sevgi va quvonchni ifodalaydi, 2019-yildan YUNESKO roʻyxatida.