Taom · Umummilliy
Osh (palov)
Oʻzbek dasturxonining bosh taomi: qozonda yogʻ, goʻsht, piyoz va sariq sabzidan zirvak qilinadi, ustiga guruch solib damlanadi. 2016-yildan YUNESKO roʻyxatida.
Taom · Umummilliy
Sumalak
Undirilgan bugʻdoy shirasi va undan qozonda kechasi bilan qaynatiladigan shirin quyuq taom — Navroʻzning asosiy ramzi; shakar qoʻshilmaydi.
Surat: Miss Kamola · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Bugʻdoydan shirinlik
Sumalak uchun bugʻdoy bir necha kun ivitilib, undiriladi; koʻkargan maysalar yanchilib, shirasi uch marta siqib olinadi. Qozonda yogʻ dogʻlanib, un va shira qoʻshiladi va aralashma 10–12 soat davomida toʻxtovsiz kovlab turiladi. Qozon tagiga yopishmasin deb ichiga yongʻoqdek silliq toshlar va butun yongʻoq solinadi. Oxirida sumalak qopqoq ostida tindiriladi va quyuq, jigarrang, shirin pastaga aylanadi — vaholanki unga bir dona ham shakar qoʻshilmaydi.
Shunga oʻxshash taom Eron, Afgʻoniston, Tojikiston, Qozogʻiston va Qirgʻizistonda ham Navroʻzda tayyorlanadi; olimlar uning ildizini islomgacha boʻlgan davrga bogʻlaydi.
Qachon va qayerda
Sumalak mart oyida, Navroʻz arafasida va bayram kunlari pishiriladi. Uni tayyorlash — ayollar va qizlarning kechasi bilan qozon atrofida qoʻshiq aytib, niyat qiladigan yigʻini; ertalab sumalak qoʻni-qoʻshniga tarqatiladi. Mart oyida mahallalar, bogʻlar va Navroʻz sayllarida sumalak tatib koʻrish mumkin; bozorlarda ham kosalab sotiladi. Navroʻz urf-odatlari haqida alohida maqolamiz bor.
Suratlar
Taom · Toshkent shahri, Toshkent vil.
Toshkent oshi
Poytaxt uslubidagi palov: masalliqlar avval qovurilib, guruch zirvak bilan aralashtiriladi; toʻy oshida qazi, noʻxat, mayiz, baʼzan bedana tuxumi qoʻshiladi.
Taom · Samarqand
Samarqand oshi
Qatlam-qatlam damlanadigan, aralashtirilmaydigan palov: guruch oqish qoladi, sabzi va goʻsht laganga guruch ustidan suziladi.
Taom · Buxoro
Buxoro oshi va oshi sofi
Buxoroning oʻziga xos palovlari: guruchi alohida qaynatib suzib olinadigan «oshi sofi» va mosh qoʻshib damlanadigan osh.
Taom · Fargʻona, Andijon +1
Fargʻona oshi (qovurma palov)
Fargʻona vodiysining toʻq rangli palovi: yogʻda suyak, goʻsht, piyoz va sabzi uzoq qovuriladi, zirvak jigarrang tus oladi.
Taom · Xorazm
Xorazm oshi va suzma palov
Xorazmning palov anʼanasi: guruchi alohida qaynatib suziladigan «suzma palov» va vohaning boshqa oshlari.
Taom · Umummilliy
Somsa
Tandir devoriga yopib pishiriladigan qatlamli xamirli pirog: ichiga mayda toʻgʻralgan goʻsht, dumba va piyoz, bahorda koʻkat, kuzda qovoq solinadi.
Taom · Jizzax
Jizzax somsasi
Jizzaxning gastronomik belgisi: uch qavat xamirdan yasaladigan, goʻsht va dumba bilan toʻla katta yarim shar somsa; kungaboqar yogʻiga botirib yeyiladi.
Taom · Umummilliy
Kabob (shashlik)
Choʻgʻda pishiriladigan sixdagi goʻsht: qoʻy va mol goʻshti, dumba qoʻshilgan, jigar, qiyma (lula) kabob; piyoz, sirka va issiq non bilan tortiladi.
Taom · Buxoro
Gʻijduvon kabobi
Buxoro viloyatidagi Gʻijduvonning mashhur qiyma kabobi: ikki marta qiyma qilinadigan, muzlatib chopiladigan goʻshtdan sixga yopishtiriladi.