Oʻzbek noni

Toʻrt asosiy tur

Oʻzbek pazandachiligida non tayyorlash usuliga koʻra toʻrt asosiy turga boʻlinadi: obi non, gijda, patir va shirmoy (baʼzan lochira ham alohida sanaladi). Obi non — «suvli non»: xamir un, xamirturush va tuzdan qoriladi. Gijdada xamir qattiqroq va uzoq iylanadi, non qalin boʻladi. Patir xamiriga sariyogʻ, qoʻy yogʻi, jizza yoki piyoz qoʻshiladi, shirmoy esa noʻxat va arpabodiyon qaynatmasidan tayyorlangan maxsus xamirturushda qoriladi.

Tandirga yopishdan oldin har bir non orqasiga namakob sepiladi, pishayotganda yuziga suv sevalanadi. Nonning oʻrtasi chekich bilan naqshlanadi — bu ham bezak, ham koʻpchib ketmaslik uchun.

Non odobi va hududlar

Oʻzbek xonadonida non muqaddas: u pichoqda kesilmaydi, qoʻlda ushatiladi va hech qachon teskari qoʻyilmaydi; dasturxonni non ushatish ochadi. Safarga ketayotganga nondan tishlatib, qolganini uning qaytishigacha saqlab qoʻyish odati hozir ham bor.

Har viloyat oʻz noni bilan faxrlanadi: Samarqand noni, Toshkent patiri, Fargʻona vodiysining qatlama va qashqar patirlari, Xorazmning diametri yarim metrgacha boradigan katta nonlari. Non har bir bozorda va mahalla novvoyxonasida ertalabdan sotiladi.